A1 · Qrammatika
Der, die, das: almanca artikl qaydaları və statistika
Almancada hər ismin cinsi var və artikli göstərir: der (kişi), die (qadın), das (orta). Azərbaycan dilində cins olmadığı üçün bu, ən çətin mövzudur. Aşağıdakı qaydaları öz söz bazamızdakı 1991 isim üzərində yoxlamışıq: hansı qayda nə qədər işləyir, faizlə.
Hansı artikl daha çoxdur?
- die 889 isim45%
- der 696 isim35%
- das 406 isim20%
Heç bir ipucu yoxdursa, die de: ehtimalı ən yüksəkdir.
Sonluğa görə qaydalar
-ung → die 100% (182 / 182 söz)
Feildən düzələn isimlər: wohnen → die Wohnung
-heit / -keit → die 100% (27 / 27 söz)
Sifətdən düzələn isimlər: frei → die Freiheit
-schaft → die 100% (15 / 15 söz)
die Freundschaft (dostluq)
-ion / -tät → die 97% (38 / 39 söz)
Beynəlxalq sözlər: die Information, die Universität
İstisnalar: das Stadion
-e → die 90% (340 / 376 söz)
İkihecalı, -e ilə bitən isimlərin çoxu
-chen / -lein → das 77% (10 / 13 söz)
Kiçiltmə: das Mädchen, das Brötchen
İstisnalar: der Kuchen, der Knochen, die Fundsachen
-ment / -um → das 74% (20 / 27 söz)
das Dokument, das Museum (amma der Baum, der Raum)
İstisnalar: der Moment, der Traum, der Raum, der Baum
-ling / -ismus → der 100% (6 / 6 söz)
der Frühling, der Tourismus
-er (peşə, insan, alət) → der 68% (130 / 191 söz)
der Lehrer, der Computer (amma das Fenster, die Butter)
İstisnalar: die Schwester, die Tochter, das Wasser, das Alter
Ge- → das 47% (31 / 66 söz)
Etibarsız qayda: das Geschenk, amma die Geschichte, der Geburtstag
İstisnalar: die Geschichte, die Gefahr, der Gewinn, der Gedanke
Mənaya görə qaydalar
- der: həftənin günləri, aylar, fəsillər (der Montag, der Mai, der Winter), kişi cinsli insanlar (der Vater, der Lehrer).
- die: qadın cinsli insanlar (die Mutter, die Lehrerin), rəqəmlər isim kimi (die Eins).
- das: isim kimi işlənən feillər (das Essen, das Lernen), körpə və balalar (das Baby, das Kind).
Mürəkkəb sözlər və cəm
Mürəkkəb sözdə artikli sonuncu söz verir: die Haustür (das Haus + die Tür). Cəmdə isə hamısı die olur: die Tische, die Bücher.
Necə yadda saxlamaq olar
- Sözü həmişə artikli ilə öyrən: «Tisch» yox, «der Tisch».
- Rənglə yadda saxla: tətbiqdə der mavi, die qırmızı, das yaşıl göstərilir.
- Oyunla məşq et: Artikl oyunu səhv etdiyin sözləri yenidən soruşur.
Dərslər: Dərs 6: der, die, das: artikl, Dərs 14: Artikli təxmin etmək. Özünü yoxla: almanca A1 test.
Tez-tez verilən suallar
Almancada artikli necə tapmaq olar?
Yüz faiz işləyən qayda yoxdur, amma sonluqlar çox kömək edir: -ung, -heit, -keit həmişə die, kiçiltmə bildirən -chen (das Mädchen, das Brötchen) həmişə das. der Kuchen kimi sözlərdə -chen kiçiltmə deyil. Bilmirsənsə, die de: bizim 1991 isimin 45%-i die-dir.
Cəmdə hansı artikl işlənir?
Cəmdə bütün isimlər die alır: der Tisch → die Tische, das Buch → die Bücher. Ona görə artikli tək halda öyrən.
Mürəkkəb sözdə artikl hansı hissədən gəlir?
Həmişə sonuncu sözdən: das Haus + die Tür = die Haustür, die Kinder + der Garten = der Kindergarten.
Mädchen niyə das-dır?
-chen kiçiltmə şəkilçisi həmişə das verir, mənadan asılı olmayaraq. Ona görə das Mädchen (qız) neytral cinsdədir.