B1 · Dərs 30
Nisbi cümlə 1: der Mann, der …
«Oxuduğum kitab», «gələn adam» kimi ifadələri nisbi cümlə ilə deməyi öyrənəcəksən.
İsimdən SONRA, vergüllə
Nisbi cümlə ismi təsvir edir və ondan sonra gəlir: Der Mann, der dort steht, ist mein Lehrer. Nisbi əvəzlik (der/die/das) əvvəldə, feil sonda.
Bizim dillə müqayisə: Bizdə təsvir isimdən ƏVVƏL gəlir və feil sifətə çevrilir: «orada dayanan adam». Almancada tərsinə: əvvəl «adam», sonra «… der dort steht». Bu, Azərbaycan dilli öyrənən üçün ən böyük fərqlərdən biridir.
İngiliscə bilənlər üçün: Relative clause = English who/which/that, but the verb goes to the end.
- Der Mann, der dort steht, ist mein Lehrer.Orada dayanan adam mənim müəllimimdir.
- Das Kind, das weint, sucht seine Mutter.Ağlayan uşaq anasını axtarır.
Cins isimdən, hal nisbi cümlədən
Əvəzliyin cinsi və sayı isimdən gəlir (der Mann → der, die Frau → die). Halı isə nisbi cümlənin içindəki roldan: Der Mann, den ich gestern gesehen habe (ich sah IHN → Akkusativ).
Bizim dillə müqayisə: Bizdə: «dünən gördüyüm adam» (-dığım). Almancada «den» = Akkusativ, çünki «mən onu gördüm».
- Das ist das Buch, das ich gerade lese.Bu, indi oxuduğum kitabdır.
- Der Film, den wir gestern gesehen haben, war super.Dünən baxdığımız film əla idi.
Nom və Akk əvəzlikləri
Nominativ: der, die, das, cəm die. Akkusativ: den, die, das, cəm die. Yalnız kişi cinsində fərq var: der → den. Əvəzlik heç vaxt atılmır (ingiliscədəki kimi «the book I read» olmur).
Bizim dillə müqayisə: Yoxlama: nisbi cümləni ayrıca cümləyə çevir: «Ich habe den Film gesehen» → der Film, den ich gesehen habe.
- Die Frau, die neben mir wohnt, ist Ärztin.Yanımda yaşayan qadın həkimdir.