Daxil ol

B1 · Dərs 1

Präteritum: zəif feillər

Kitab, xəbər və nağıllarda işlənən keçmiş zamanı tanımağı və qurmağı öyrənəcəksən.

Yazılı keçmiş zaman

Danışıqda keçmişi Perfekt ilə deyirik: ich habe gemacht. Kitabda, xəbərdə, məktubda və nağılda isə Präteritum işlənir: ich machte. B1-də oxuduğun mətnlərin çoxu bu zamandadır.

Bizim dillə müqayisə: Bizdə də belədir: danışıqda «işləmişəm» deyirik, yazıda və nağılda daha çox «işlədi, işləyirdi» işlənir.

İngiliscə bilənlər üçün: İngiliscə «I worked» kimidir: -te ≈ -ed. arbeitete = worked, wohnte = lived.

Rusca bilənlər üçün: Rus dilində bir keçmiş zaman var (работал). Almancada yazıda Präteritum, danışıqda isə adətən Perfekt işlənir.

  • Er arbeitete in Berlin.
    O, Berlində işləyirdi.
  • Wir wohnten in Baku.
    Biz Bakıda yaşayırdıq.

Qayda: kök + te + sonluq

Zəif feillərdə kökə -te əlavə olunur: machte. Sonluqlar: ich machte, du machtest, er/sie machte, wir machten, ihr machtet, sie/Sie machten.

Bizim dillə müqayisə: ich və er/sie forması eynidir: ich machte, er machte.

  • Ich spielte Fußball.
    Futbol oynayırdım.
  • Sie kaufte ein Kleid.
    O, paltar aldı.

Kök t və ya d ilə bitəndə: -ete

arbeiten → arbeitete, warten → wartete, reden → redete. Tələffüz asan olsun deyə araya e girir.

  • Er wartete auf den Bus.
    O, avtobusu gözləyirdi.

Qarışıq feillər

Bəzi feillər həm kökünü dəyişir, həm də -te alır: denken → dachte, bringen → brachte, kennen → kannte, wissen → wusste.

  • Ich dachte an dich.
    Səni düşünürdüm.
  • Er wusste es nicht.
    O, bunu bilmirdi.